Phrygië · 750-690 v.Chr.

Phrygië en koning Midas: een echte koning achter de mythe

Iedereen kent de koning die alles wat hij aanraakte in goud veranderde. Minder bekend is dat Midas echt regeerde in Centraal-Anatolië rond 700 v.Chr., dat Assyrische bronnen hem noemen en dat zijn hoofdstad Gordion een enorme grafheuvel heeft. In deze les leer je het verschil tussen legende en bewijs.

Duur
45 minuten
Leeftijd
10–13 jaar
Op de kaart
3 stappen, 740 v.Chr. tot 700 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 50Phrygië, 700 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Midas hangt aan de lijn. De klas beslist.

The year 709 BC, after years of conflict with Assyria
Gordion, capital of Phrygia

“You must decide whether to continue supporting the states fighting Assyria, risking war with a powerful empire, or to make peace with Sargon II by sending envoys and gifts. Either choice could affect Phrygia’s future and its safety. Which path should I choose?”

Should I resist Assyria and support its enemies, or make peace with Sargon II? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

PhrygiëPhrygië en koning Midas: een echte koning achter de mythe

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Iedereen kent de koning die alles wat hij aanraakte in goud veranderde. Minder bekend is dat Midas echt regeerde in Centraal-Anatolië rond 700 v.Chr., dat Assyrische bronnen hem noemen en dat zijn hoofdstad Gordion een enorme grafheuvel heeft. In deze les leer je het verschil tussen legende en bewijs.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Wijs Gordion en het koninkrijk Phrygië aan in Centraal-Anatolië.
  • Leg uit wat het verschil is tussen de Midas uit de Griekse mythen en de Midas uit Assyrische bronnen en archeologie.
  • Vertel wie de Cimmeriërs waren en waarom zij rond 700 v.Chr. een einde maakten aan de bloeitijd van Phrygië.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 740 v.Chr. a

740 v.Chr.

Het koninkrijk op het plateau

Open de kaart in 740 v.Chr. Je ziet dat de Phrygiërs een groot deel van Anatolië beslaan. Zet de Cities-laag aan: er verschijnt geen grote stad, maar Gordion lag aan de rivier de Sangarius, ongeveer 80 km ten zuidwesten van het huidige Ankara. Zoom in om deze plek te vinden.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 720 v.Chr. b

720 v.Chr.

Buren in het oosten en westen

Zoom uit naar 720 v.Chr. In het oosten lag Assyrië, waarvan koning Sargon II schreef over "Mita van de Mushki", vrijwel zeker Midas. In het westen lagen de Griekse steden en Lydië. Voor welke buur zou Midas bang zijn, en met wie zou hij handel willen drijven?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 700 v.Chr. c

700 v.Chr.

Ruiters van de steppe

Rond 700 v.Chr. trokken Cimmerische ruiters uit het noorden van de Zwarte Zee Anatolië binnen en plunderden Gordion. Zoek de Cimmeriërs op de kaart in 700 v.Chr. en volg hun vermoedelijke route via de Kaukasus naar Anatolië.

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Volgens Griekse verhalen veranderde Midas alles wat hij aanraakte in goud en had hij ezelsoren. Assyrische bronnen vertellen dat hij vocht en later vrede sloot met Sargon II. Welke bron zou jij voor welk feit vertrouwen, en waarom?
  2. De 'Midasheuvel' bij Gordion is 53 meter hoog en bevat een houten grafkamer met bronzen schalen en meubels, maar geen goud. Wat zegt dat volgens jou?
  3. Phrygië heeft zelf geen geschreven geschiedenis nagelaten. Hoe reconstrueren historici een koninkrijk aan de hand van Griekse mythen, Assyrische brieven en een paar inscripties?
  4. Nomadische ruiters zoals de Cimmeriërs konden gevestigde koninkrijken verslaan, maar regeerden er zelden lang over. Hoe komt dat?
  5. De Gordiaanse knoop in Gordion zou volgens de overlevering de heerschappij over Azië brengen aan wie hem losmaakte. Alexander de Grote hakte hem door in 333 v.Chr. Waarom ontstaan er zulke legendes rond bepaalde plekken?
4

Spelronde

9 min

Speel één ronde als Alexander de Grote, die in 333 v.Chr. door Gordion trok en volgens het verhaal de Gordiaanse knoop doorsloeg. Bespreek: was het doorslaan van de knoop valsspelen, of juist het soort slimheid dat een heerser nodig heeft?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.