Scythië · 700-300 v.Chr.

De Scythen: paardenheren van de steppe

Ten noorden van de Zwarte Zee leefden nomaden die te paard vochten, hun koningen begroeven onder enorme grafheuvels vol goud, en het Perzische rijk versloegen zonder één veldslag te leveren. Leerlingen maken kennis met de Scythen via Herodotus en via hun graven.

Duur
45 minuten
Leeftijd
11–14
Op de kaart
3 stappen, 650 v.Chr. tot 300 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 58Scythië, 400 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

King Idanthyrsus hangt aan de lijn. De klas beslist.

Spring, about 513 BC, as Persian forces cross the Danube
The northern bank of the Danube River, Scythian steppe

“You must decide whether to meet Darius’s army in open battle or avoid direct fighting. If you fight, you risk defeat against his larger, well-armed force. If you retreat, you can destroy grass and wells to make it hard for the Persians to survive, but it means abandoning our lands for now.”

Should I confront the Persians directly, or use our mobility to wear them down and protect our people? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

ScythiëDe Scythen: paardenheren van de steppe

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Ten noorden van de Zwarte Zee leefden nomaden die te paard vochten, hun koningen begroeven onder enorme grafheuvels vol goud, en het Perzische rijk versloegen zonder één veldslag te leveren. Leerlingen maken kennis met de Scythen via Herodotus en via hun graven.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Wijs de Scythische steppe aan ten noorden van de Zwarte Zee en de Griekse kolonies aan de kust.
  • Leg uit hoe de Scythen rond 513 v.Chr. de invasie van Darius wisten te weerstaan.
  • Beschrijf wat een koergan is en wat het gevonden goud ons vertelt over het leven van de Scythen.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 650 v.Chr. a

650 v.Chr.

Ruiters vervangen ruiters

Open de kaart in 650 v.Chr. ten noorden van de Zwarte Zee. Je ziet de Cimmeriërs en een 'Proto-Scythische' cultuur. De Scythen kwamen uit het oosten en verdreven rond 700 v.Chr. de Cimmeriërs. Kijk naar het landschap: vlak grasland zonder bergen. Waarom is dit gebied ideaal voor een volk dat leeft van paarden?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 440 v.Chr. b

440 v.Chr.

Grieken aan de kust

Spring naar 440 v.Chr. Nu zie je de Scythen over de hele steppe en Griekse kolonies aan de kust van de Krim. Herodotus bezocht rond deze tijd de Griekse stad Olbia, bij de monding van de Boeg, en schreef op wat hij leerde over de Scythen. Zoek de Krim en de Straat van Kertsj.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 300 v.Chr. c

300 v.Chr.

Het Bosporuskoninkrijk

Ga naar 300 v.Chr. en kijk naar de Straat van Kertsj. Een Grieks koninkrijk, het Bosporuskoninkrijk, heerste over beide oevers en verkocht Scythisch graan aan Athene. Zoom in op de zeestraat tussen de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Waarom zouden zowel de Grieken als de Scythen hier voordeel van hebben?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Herodotus vertelt dat toen Darius rond 513 v.Chr. binnenviel, de Scythen zich terugtrokken, het gras verbrandden en de putten vulden, tot de Perzen opgaven. Waarom is een volk zonder steden zo moeilijk te veroveren?
  2. In Scythische graven zijn vrouwen met wapens gevonden. Griekse schrijvers vertelden verhalen over Amazonen, vrouwelijke krijgers, in deze streek. Hoe zouden die twee met elkaar te maken kunnen hebben?
  3. De beroemde gouden borstplaat uit Tolstaja Mogila is waarschijnlijk door een Griekse edelsmid gemaakt voor een Scythische koning. Wat zegt dat over de relatie tussen deze twee volken?
  4. De Scythen schreven niets op; wat we weten komt van Griekse schrijvers en uit graven. Hoe kun je eerlijk de geschiedenis van een volk vertellen als alleen hun buren over hen schreven?
  5. Nomaden hebben grasland nodig; boeren willen hetzelfde land voor akkers. Waar in de wereld zie je dit conflict vandaag de dag nog steeds?
4

Spelronde

9 min

Speel één ronde Rule History als Cyrus de Grote en zoek de uitspraak over de nomaden van de oostelijke steppe en hun koningin Tomyris. Cyrus viel aan en, volgens Herodotus, kwam hij om. Vraag daarna: wat had Darius hiervan kunnen leren voordat hij tegen de Scythen optrok?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.