Romeinse Republiek · 91-88 v.Chr.

De Bondgenotenoorlog: Italië strijdt voor burgerschap

De Italiaanse bondgenoten van Rome vochten mee in al haar oorlogen, maar waren geen Romeinse burgers. In 91 v.Chr. kwamen velen van hen in opstand en richtten een eigen staat op. Leerlingen onderzoeken een oorlog die Rome militair won, maar politiek verloor.

Duur
45 minuten
Leeftijd
13–16 jaar
Op de kaart
3 stappen, 100 v.Chr. tot 1 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 116Romeinse Republiek, 100 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Quintus Poppaedius Silo hangt aan de lijn. De klas beslist.

Late summer, 90 BC
The rebel camp near Corfinium, Italia

“You must decide whether to continue fighting Rome for full and equal citizenship, or to accept Rome’s recent offer, which grants citizenship to some allies but not all, and only under certain conditions. Some believe accepting the offer will bring peace and rights, while others fear it will leave many excluded and weaken our cause. The war has already cost many lives.”

Should we continue the war for equal rights, or accept Rome’s partial offer of citizenship? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Romeinse RepubliekDe Bondgenotenoorlog: Italië strijdt voor burgerschap

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

De Senaat · 91 BC

Debatteer erover in de Senaat: “Citizenship for Italy”

That Roman citizenship be granted to Rome's Italian allies, who fight in every Roman war.

De klas spreekt als Marcus Livius Drusus tegen Lucius Marcius Philippus en Quintus Servilius Caepio, die hardop antwoorden in hun eigen woorden en aan het eind stemmen. Twee beurten zijn gratis; met Pro of Classroom mag de hele klas. De Senaat spreekt Engels.

Open het voorstel

Echt voorstel uit 91 BC. Zet de Senaat op het bord, laat de klas debatteren en vergelijk daarna met wat er echt gebeurde.

1

Introductie

5 min

Lees voor

De Italiaanse bondgenoten van Rome vochten mee in al haar oorlogen, maar waren geen Romeinse burgers. In 91 v.Chr. kwamen velen van hen in opstand en richtten een eigen staat op. Leerlingen onderzoeken een oorlog die Rome militair won, maar politiek verloor.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen wat de Italiaanse bondgenoten (socii) van Rome wilden en waarom.
  • Corfinium en de volken die in Midden- en Zuid-Italië in opstand kwamen op de kaart aanwijzen.
  • Beschrijven hoe de oorlog eindigde met het Romeins burgerschap voor Italianen ten zuiden van de Po.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 100 v.Chr. a

100 v.Chr.

Eén Italië?

Open de kaart in 100 v.Chr. Heel Italië lijkt Romeins, maar de meeste Italianen waren bondgenoten, geen burgers. Zoom in op de Apennijnen, het thuisland van de Marsi en de Samnieten.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 91 v.Chr. b

91 v.Chr.

Een nieuwe hoofdstad

Zoek Corfinium in de bergen ten oosten van Rome. In 91 v.Chr. maakten de opstandelingen deze stad tot hun hoofdstad en noemden haar "Italia". Waarom kozen ze juist die naam?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1 v.Chr. c

1 v.Chr.

Na de oorlog

Schuif de tijdsbalk van 100 v.Chr. naar 1 v.Chr. De kleuren blijven Romeins, maar wat veranderde er voor de mensen die er woonden? Denk aan stemrecht, wetten en het leger.

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De bondgenoten leverden soldaten voor alle Romeinse oorlogen, maar mochten niet stemmen in Rome. Waarom vonden zij dat oneerlijk?
  2. In 91 v.Chr. stelde de volkstribuun Livius Drusus voor om de bondgenoten burgerrecht te geven, maar hij werd vermoord. Hoe leidde zijn dood tot oorlog?
  3. Waarom zouden sommige Romeinen hun burgerschap liever niet willen delen met de Italianen?
  4. Rome won de veldslagen, maar gaf het burgerschap toch toe. Wie was de echte winnaar van de Bondgenotenoorlog?
  5. Ook nu discussiëren landen over wie burger mag worden. Wat maakt iemand tot volwaardig lid van een land?
4

Spelronde

9 min

Geen enkele heerser in Rule History vocht in deze oorlog. Speel de ronde over Julius Caesar: in 49 v.Chr. gaf Caesar volledig burgerschap aan de mensen ten noorden van de Po. Bespreek: waarom bleef de vraag wie als burger telt steeds terugkomen?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.