Karolingische Rijk · 814-888

843: één rijk wordt drie koninkrijken

De kleinzonen van Karel de Grote voeren een burgeroorlog en verdelen daarna zijn rijk in drieën. Leerlingen vergelijken de kaarten van 800 en 900 en ontdekken hoe het Verdrag van Verdun grenzen trok die later uitgroeiden tot Frankrijk, Duitsland en de betwiste gebieden daartussen.

Duur
45 minuten
Leeftijd
12–15
Op de kaart
3 stappen, 800 n.Chr. tot 885 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 179Karolingische Rijk, 900 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Lothair I hangt aan de lijn. De klas beslist.

Summer, 843, just before signing the Treaty of Verdun
Camp near Verdun, on the Meuse River

“You must decide whether to agree to the Treaty of Verdun, dividing the empire into three kingdoms, or continue the civil war to try to keep the empire united under one ruler. If you accept the treaty, you keep the imperial title but rule only a long, narrow middle kingdom. If you keep fighting, there is a risk of more destruction and outside attacks.”

Should I sign the treaty and accept a smaller kingdom, or refuse and try to keep the empire together by force? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Karolingische Rijk843: één rijk wordt drie koninkrijken

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

De kleinzonen van Karel de Grote voeren een burgeroorlog en verdelen daarna zijn rijk in drieën. Leerlingen vergelijken de kaarten van 800 en 900 en ontdekken hoe het Verdrag van Verdun grenzen trok die later uitgroeiden tot Frankrijk, Duitsland en de betwiste gebieden daartussen.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Leg uit waarom het Karolingische Rijk in 843 werd verdeeld en wie welk deel kreeg.
  • Vergelijk de kaarten van 800 en 900 en beschrijf hoe het rijk veranderde.
  • Leg uit waarom het middenrijk eeuwenlang omstreden bleef.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 800 n.Chr. a

800 n.Chr.

Eén rijk

Open de kaart in het jaar 800 en bekijk het Karolingische Rijk. Let op waar het begint en eindigt. Hoe lang denk je dat een boodschapper te paard nodig had om het hele rijk over te steken?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 900 n.Chr. b

900 n.Chr.

Verdeeld

Schuif de tijdlijn naar het jaar 900. Zoek West-Francië en Oost-Francië. Wat ligt er tussen deze twee rijken, en aan welke huidige landen doen ze je denken?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 885 n.Chr. c

885 n.Chr.

Vikingen op de rivieren

Stel het jaar in op 885 en zoom in op Parijs aan de Seine. In 885-886 voer een Vikingvloot deze rivier op en belegerde de stad. Waarom waren rivieren zowel handig als gevaarlijk?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Volgens Frankische traditie werd het land van een vader verdeeld onder zijn zonen. Wat zijn de risico’s van zo’n gewoonte voor een groot rijk?
  2. In Straatsburg zwoeren in 842 twee broers eden in elkaars taal, zodat de soldaten van beide kanten het konden begrijpen. Wat zegt dat over hun legers?
  3. Lotharius kreeg het middenrijk van de Noordzee tot Italië. Waarom was dat het moeilijkste deel om te behouden?
  4. De Vikingaanvallen werden erger tijdens de burgeroorlogen. Waarom zou verdeeldheid aanvallen uitlokken?
  5. Is het Verdrag van Verdun de geboorteakte van Frankrijk en Duitsland? Waarom wel of niet?
4

Spelronde

9 min

Speel Rule History als Karel de Grote. Wanneer de vraag over een opvolger komt, vraag de klas: moet een rijk naar één zoon of gedeeld worden? Vergelijk daarna met wat zijn kleinzonen deden bij Verdun in 843.

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.