Sumer · Ongeveer 2900-2000 v.Chr.

Ur en de stadstaten van Sumer

Sumer was geen één land, maar een gebied vol rivaliserende stadstaten, elk met hun eigen god en heerser. In deze les bezoeken leerlingen Ur, Nippur en Lagash, ontdekken ze de Koninklijke graven van Ur en maken ze kennis met de oudste bewaarde wetgeving.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 2500 v.Chr. tot 2450 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 22Sumer, 2500 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Eannatum hangt aan de lijn. De klas beslist.

The day after victory over Umma
Lagash, southern Mesopotamia

“You must decide how I should treat the defeated city of Umma. If I show mercy, perhaps there will be peace, but my people may see me as weak. If I punish Umma, I might stop them from attacking again, but it could lead to more hatred and future wars.”

Should I choose mercy or harsh punishment for Umma after our victory? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

SumerUr en de stadstaten van Sumer

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Sumer was geen één land, maar een gebied vol rivaliserende stadstaten, elk met hun eigen god en heerser. In deze les bezoeken leerlingen Ur, Nippur en Lagash, ontdekken ze de Koninklijke graven van Ur en maken ze kennis met de oudste bewaarde wetgeving.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Leg uit wat een stadstaat was en noem vier Soemerische stadstaten.
  • Beschrijf wat de Koninklijke graven en de Ziggurat van Ur ons vertellen over de Soemerische samenleving.
  • Leg uit waarom Soemerische steden met elkaar vochten en hoe ze probeerden vrede te sluiten.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 2500 v.Chr. a

2500 v.Chr.

Een land van stadstaten

Open de kaart in 2500 v.Chr. en zoom in op Zuid-Mesopotamië. Volg de Eufraat richting de Golf en zoek Ur aan de oever. Waarom was een stad aan een rivier een goede plek voor handel?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 2100 v.Chr. b

2100 v.Chr.

De ziggurat

Spring naar 2100 v.Chr. en zet de laag Cities aan. Zoek Ur, waar koning Ur-Nammu een grote ziggurat bouwde voor de maangod Nanna. Verschuif de tijdlijn tussen 2500 en 2100 v.Chr.: wordt de stip van Ur groter?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 2450 v.Chr. c

2450 v.Chr.

Een grensoorlog

Spring naar 2450 v.Chr. en kijk ten noorden van Ur naar Lagash en Umma. Deze twee steden vochten generaties lang om de vruchtbare velden ertussen. Waarom is een strook landbouwgrond zo belangrijk dat er oorlog om gevoerd werd?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Sumer bestond uit veel stadstaten met hun eigen goden en heersers, maar ze deelden één cultuur. Waarom werden ze geen één land?
  2. Lagash en Umma vochten generaties lang om landbouwgrond en water. Wat zegt dat over het leven in een droog gebied?
  3. Leonard Woolley vond de Koninklijke graven van Ur vol goud, lieren en een bordspel. Wat vertellen grafgiften ons over een samenleving?
  4. In sommige koninklijke graven werden veel dienaren samen met de dode begraven. Historici discussiëren nog steeds over hoe dat gebeurde. Hoe moeten musea dit laten zien?
  5. De wet van Ur-Nammu is de oudste die we kennen. Waarom zou een koning wetten op schrift willen stellen?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Hatsjepsoet, de vroegste heerser in het spel. Vergelijk haar daarna met Ur-Nammu van Ur: beide bouwden grote monumenten voor hun goden. Waarom gaven vroege heersers zoveel uit aan tempels?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.